Kanal Tedavisi Nedir? Hangi Durumlarda Kanal Tedavisi Yapılır?
Dişlerde meydana gelen derin çürükler, oluşan çatlaklar ve kırıklar sonucu dişte bulunan sinirler ve damarlar zarar görmüş olabilir. Bu canlılığını kaybetmiş dokuların bulunduğu bölgelerde sinirlerin temizlenmesi, dezenfekte edilmesi ve uygun kanal dolgu maddeleriyle doldurulması işlemine kanal tedavisi denir.
Kanalın geçtiği yer ağrıyor mu?
Kanal yoluyla uygulama mutlaka doğru bir anestezi ile başlanmalıdır.
Anestezi derinliği tam olarak sağlandıktan sonra hasta ağrı duymaz. İşlem rahat bir şekilde yapılır.
Hangi kanaldan transfer işlemi yapılabilir?
• Travma sonucu dişin sinirini de içeren kırıkların meydana geldiği durumlar,
• Ortodontik tedavi sırasında veya sonrasında dişlere gelen aşırı yüklenme sonucu dişin canlılığını kaybetmesi,
• İlerlemiş diş etiyle oluşumunda,
• Dişlerde ileri derecede aşınmanın giderilmesinde,
• Derin çürüklerde kanal olması gerektiği durumlar.
Kanal tedavisinin aşamaları nelerdir?
• Hekimin uygun gördüğü mikropların temizlenmesiyle başlanır;
• sonra antibiyotik tedavisinin ardından 2-3 gün sonra anestezi uygulanır ve sürekli ağrı duymaması sağlanır,
• Çürük ve kök sinirlerine ulaşılır,
• Dişin kanal sistemi el aletleri ve döner aletlerle şekillendirilir,
• Dişin uygun şekilde temizlenmesi sırasında sinsir dokuları dişten çıkarılır; kök ucu dahil tüm kök kanalları tedavi edilebilir şekilde temizlenebilir.
• Tedavi birkaç seansta yapılabilir; bazı durumlarda tek seansta da uygulanabilir. Seans içinde kök kanal sistemi içinde iyileştirme amaçlı uygulamalarla pansuman yapılır.
• Kanalın bitirme aşamasında içerisine özel dolgu maddeleriyle kök ucuna kadar doldurulur. Daha sonra üst dolgu yapılır ve birkaç gün geçici dolgu ile eklenir. Böylece şikayetler izlenir. Hiçbir şikayeti olmayan uygun şekilde dolgusu yapılır ya da aşırı hasar varsa porselen kronlarla restore edilir.
Unutmamak gerekir ki kanal tedavisi olan dişler canlılığını kaybettiğinden dolayı canlı dişlere göre daha kırılgandır. Bu nedenle dişin bozulmasından dolayı kronlarla tedavide fayda vardır.
Kanal tedavisinin başarısı nedir? Kanal tedavisiyle diş kaç yıl ağzımda kalır mı?
Uygun durumda ve doğru şekilde yapılmış kanal tedavisinin başarı oranı yaklaşık %90–95 arasındadır. Tedavi sırasında temizlenmeyen pulp dokusu, kök kanal dolgusu ve üst dolgu yeterli yapılmazsa kök içindeki mikroorganizmaların sızması, perforasyon ya da kırık nedeniyle tedavinin başarısız olabileceğinden bahsedilir. Başarısız bir kanal tedavisinde ağrı, bölgesel ağrı, kök ucundaki şişlikler ve anormal belirtiler ortaya çıkabilir.
Kanal yoluyla uygulanan bir diş sonunda değiştirilir mi?
Hayır, diş hemen çekilmez. Başarısız kanal tedavisi yeniden uygulanabilir. Bu durumda enfekte kök ucunun küçük bir cerrahi işlemle alınması (apikal rezeksiyon), yaralanan dokuların temizlenmesi gibi işlemler uygulanabilir. Kanal tedavisinin tekrarlanması ve cerrahi müdahaleler her zaman yetersiz olduğunda diş çekimini düşünmek gerekir. Kanal tedavisinin ileride çoğalması veya enfeksiyona uğraması durumunda dişin kurtarılması amacıyla yapılır. Dişin pulpa (sinir odası) olarak adlandırılan bölgeye kadar ilerleyen çürükler veya çok kırık dişler için kanal tedavisi yapılabilir. Travma sonucu şiddetli darbe alan dişler, diş sıkma problemi olan dişler ve farklı kök yapıları olan dişlerde tedaviye ihtiyaç duyulabilir. Kanalın yaydığı bölgelerde oluşumlar olabilir;
• Ağrı ve yüzde şişlik,
• Sıcak/soğuk yiyecek ve içeceklerde ağrı, özellikle sıcak,
• Çiğneme sırasında baskı hassasiyeti,
• Diş etinde fistül (sivilce şeklinde yaranın olması),
• Diş etinde oluşan şişlikler.
Kanal bakımı için ilk önce kök kanallarının görülmesi gerekir ve enfeksiyonun ilerlemiş olduğu durumlarda hastayı korumak ve dişi daha iyi tedavi etmek amacıyla antibiyotik tedavisi gerekebilir. Diş uyuşturulur. Tedavi sırasında ağız kuruluğu ve tükürüğün akışını sağlamak önemlidir. Dişin iç kısmını temizleyerek çürümüş dokuyu kökten dişe çıkarılır. Temizleme işlemi kök kanalları boyunca adım adım yürütülür ve duvarlar ile kanal içleri solüsyonlarla yıkanır. Kök kanalları gidererek genişletilir ve temizlenir. Buradan çıkan materyaller düzenli olarak toplanır ve yıkanır. Dişin iç kısmı iyice temizlendikten sonra açılan kanal kısımları uygun malzemelerle doldurulur. Ayrıca dişin restorasyonu, madde kaybının göz önüne alınması ve dolgu ya da kaplama işlemleriyle devam ettirilir. Kanal işlemi süresi, kök sayısı, protokol ve kanal şekline göre değişiklik gösterebilir; bazen 1 hafta, bazen daha uzun sürede tamamlanabilir. Tedavi sonrasında bir süre sert ve kabuklu gıdaları tüketirken tedavi bölgesini korumanız önerilir. Düzenli olarak ağız bakımını sürdürmek gereklidir. Tedavinin bitimi sonrası hafif ağrılar olabilir; ancak ağrı artarsa veya geçmiyorsa hekiminize tekrar başvurunuz. Kanal tedavisi ortalama %95 başarı oranı ile değiştirilebilir bir tedavidir. İşlem doğru şekilde uygulanırsa ve uygun kanal boyu ile doldurulup iyi takip edilirse, hasta hekimin uyarılarını dikkate alır ve rutin kontrollerini aksatmazsa diş uzun yıllar başarılı olabilir.
